Przemysł 4.0 – ogólna charakterystyka zjawiska

Przemysł 4.0 (industry 4.0), czy inaczej mówiąc, czwarta rewolucja przemysłowa, jest to zjawisko polegające na integracji inteligentnych maszyn oraz różnych innowacyjnych systemów; jest to sposób wprowadzania zmian w procesach na produkcji. Głównym celem jest osiągnięcie lepszej wydajności przy jednoczesnym osiągnięciu wyższej jakości wytwarzanych produktów. Nowe innowacyjne rozwiązania informatyczne w przemyśle 4.0 zwiększają wydajność, produktywność i efektywność.

Termin przemysł 4.0 ukazał się po raz pierwszy w 2011 roku-został użyty podczas targów Hannover Messe. Już niedługo potem na stałe zagościł w świecie przemysłu, biznesu i gospodarki.

Gdzie jest miejsce człowieka w przemyśle 4.0?

Wykorzystanie złożonych maszyn na produkcji w przemyśle 4.0 to zawsze opłacalny i przyszłościowy krok. Maszyny takie odciążają bowiem pracowników ze żmudnych, powtarzających się zadań. Jest to z jednej strony uwolnienie ich czasu na potrzeby bardziej skomplikowanych obowiązków. Poprawia to komfort pracy, także pozytywnie wpływa na motywację pracowników. Z drugiej strony, zdarzają się sytuacje, gdzie nie znajduje się zadań zastępczych dla takich osób, co prowadzi do redukcji etatów. Bardzo często jednak następuje dodatkowa rekrutacja do obsługi takich maszyn. Co ważne, z perspektywy organizacji, przemysł 4.0 skutkuje jednak przede wszystkim minimalizacją kosztów ponoszonych podczas procesów produkcyjnych. Jednocześnie podnosi się jakość wyrobów. Roboty bowiem są bardziej precyzyjne od człowieka, z reguły nie popełniają błędów, nie potrzebują dni wolnych. Czy jednak jest szansa, żeby procesy produkcyjne w przemyśle 4.0 odbywały się całkowicie bez udziału człowieka?

Przemysł 4.0 – koncentracja na człowieku, czy całościowa robotyzacja?

Pytanie, które nurtuje wszystkich, niesie mimo wszystko pozytywną odpowiedź. Jak byśmy nie patrzyli na to zagadnienie, przynajmniej w najbliższej przyszłości przemysł, a w szczególności przemysł 4.0, nie jest możliwy bez udziału człowieka. Technologia świetnie sprawdza się jako uzupełnienie działań ludzkich, ale gdy potrzebne są wieloetapowe analizy i decyzje czy personalizacja działań, umysł człowieka jest niezastąpiony. Od człowieka też wychodzą wszelkie zmiany w organizacji – od specjalistów i organizatorów. Patrząc holistycznie, innowacyjność, a teraz przemysł 4.0, nigdy nie wyeliminowały człowieka z rynku pracy. Jest to natomiast pewnego rodzaju katalizator zmian, zazwyczaj pozytywnych.

Przemysł 4.0 vs. człowiek w przyszłości

Jak będzie więc wyglądać przyszłość przemysłu 4.0? Jakie miejsce zajmie w nim człowiek? Jest to interesująca kwestia dla wszystkich zajmujących miejsce w branży. Nie jesteśmy jednak w stanie na nią jednoznacznie odpowiedzieć Co ciekawe, już teraz mówi się o przemyśle 5.0, który stawia w centrum uwagi właśnie człowieka. Główne założenia skupiają się na zrównoważonym rozwoju, odporności i zorientowaniu na człowieka. Wraca się do kierunku, w którym ludzkie potrzeby są najważniejsze, a technologia jest dla ludzi. Istotne jest też dbanie o przeniesienia na wyższy poziom komunikacji na poziomie ludzie-maszyny, jak również o optymalizowanie produkcji z użyciem sztucznej inteligencji, blockchainem oraz nowymi systemami. Przemysł 4.0 może za chwilę być już historią.

Przemysł 4.0 – podsumowanie

To naturalne, że część z nas czuje się przytłoczona przyszłością technologii, przemysłu 4.0 i rolą człowieka we wszystkich innowacyjnych procesach. Jest to prawdopodobnie spowodowane gwałtownymi zmianami, na które może nie wszyscy czujemy się gotowi. Niemniej jednak trzeba mieć na uwadze, że nie jest to pierwsza rewolucja przemysłowa, przez którą przeszło społeczeństwo. Zawsze była spowodowana dynamicznymi zmianami, które dokonały się dzięki rozwojowi. Zmiany takie trzeba rozpatrywać jednak jako dobre i przyszłościowe, pamiętając jednocześnie, że to ludzie mają największy wpływ na to, w którym kierunku będzie zmieniać się technologia, w więc również przemysł 4.0.

Artykuł Rola człowieka w przemyśle 4.0 pochodzi z serwisu QSense | Kontrola jakości, wsparcie produkcji oraz logistyki.

Informacje w czasie rzeczywistym dostarczane za pomocą technologii rozszerzonej rzeczywistości mogą pomóc producentom w podniesieniu jakości, wydajności i bezpieczeństwa. AR zapewnia wszystkie korzyści płynące z automatycznej kontroli — oszczędność czasu, poprawę dokładności i nieniszczące wykrywanie defektów — przy jednoczesnym uwzględnieniu wiedzy i oceny człowieka na każdym kroku. Wskazówki krok po kroku dostosowane do każdego pracownika i produktu pozwalają utrzymać harmonogramy na czas. Alerty wizualne, dźwiękowe i dotykowe informują pracowników o swoim otoczeniu i wysyłają alerty w celu zapewniania bezpieczeństwa. Korzyści płynące z AR w zakresie inspekcji i kontroli jakości są szczególnie widoczne w przypadku szkolenia nowych, niedoświadczonych pracowników, ale AR nadal zapewnia znaczną użyteczność doświadczonym pracownikom.

Case study: Ocena jakości polerowanych powierzchni

Polerowanie jest stosowane w prawie każdym sektorze, aby osiągnąć optymalną jakość powierzchni i idealną grubość materiału. Chociaż większość faz można wykonać automatycznie, wysoko wykwalifikowani operatorzy najlepiej nadają się do osiągnięcia najwyższej jakości końcowych etapów polerowania. W celu skrócenia całkowitego czasu i kosztów, w niniejszym opracowaniu wprowadzono AR, aby szybko ocenić jakość powierzchni na etapach wykańczania procesów produkcyjnych.

Za pomocą robota badacze ci zeskanowali badaną powierzchnię, aby zebrać odpowiednie dane metrologiczne. Czujniki robota poruszały się po wcześniej wyznaczonych ścieżkach wzdłuż powierzchni i sprawdzały spójność głębokości oraz nieregularności tekstury. Za pomocą urządzenia AR pomiary te były rzutowane bezpośrednio na powierzchnię, aby operatorzy mogli określić kolejne kroki. Jeśli jakość powierzchni została uznana za akceptowalną, operator mógł ruszyć dalej; w przeciwnym razie zaproponowano sugestie dotyczące poszczególnych metryk wymagających poprawy.

To ukierunkowane podejście wyizolowało tylko te obszary, które wymagały poprawy, i pozwoliło uniknąć przypadkowych zakłóceń w obszarach, które już spełniały akceptowalne standardy pomiarowe. Czynniki te znacznie zmniejszyły czas, zasoby, koszty i niepewność związaną z końcowymi etapami procesów polerowania.

Artykuł Jak rozszerzona rzeczywistość może wspierać Przemysł 4.0 pochodzi z serwisu QSense | Kontrola jakości, wsparcie produkcji oraz logistyki.