Czym jest Muda w 3M?  

Muda w 3M oznacza czynności, które zużywają w jakiś sposób zasoby firmy, ale nie dają wartości dodanej dla organizacji i klienta. W języku polskim jest to nic innego jak „marnotrawstwo” lub „strata”. Jest to obok Mura i Muri jedno z trzech rodzajów działań nieefektywnych (3M). Ich wyeliminowanie wzmacnia konkurencyjność organizacji dzięki mądrzejszemu gospodarowaniu zasobami, lepszej wydajności pracy i minimalizacji kosztów. Według Taiichi Ohno jest 7 rodzajów Muda, które pojawiają się w działalności produkcyjnej. Współcześnie mówi się nawet o 8 rodzajach Muda (przez fakt, że Muda znalazła zastosowanie również w usługach).  

7 rodzajów Muda w 3M 

Gdy mowa o 7 rodzajach Muda w 3M – są to: 

1. Nadprodukcja – to marnotrawstwo najmocniej obciążające organizację. Firma zarabia, gdy sprzedaje, a w momencie, gdy wyprodukowane wyroby nie znajdują klienta, generują tylko straty. By je wyprodukować, trzeba przecież zorganizować produkcję, muszą zostać wykorzystane zasoby, także ludzkie. Gdy wyrobów jest za dużo, tylko się marnują. 

2. Nadmierne przetwarzanie (zbędne procesy) – gdy procesy są niepoprawnie zorganizowane, często dochodzi do powtarzania niewłaściwych schematów. W firmie są procesy, których można byłoby uniknąć, ponieważ nie produkują żadnej wartości dodanej i nie zależy od nich powodzenie projektu. Tego należy unikać.  

3. Nadmierne zapasy – punkt ten wiąże się z nadprodukcją. Gdy wyprodukowanych zasobów jest zbyt dużo, magazynuje się je, co również generuje straty, ponieważ zajmuje one miejsce w magazynach. Jasne jest, że pewien zapas jest potrzebny. Problem pojawia się w momencie, gdy są to ilości większe niż wymagane.  

4. Zbędny ruch – może odnosić się zarówno do pracy człowieka, jak i maszyn. Są to ruchy, których można uniknąć; często jako ich przyczyny wskazuje się źle zaprojektowane stanowiska pracy. Możemy mówić o zbędnym ruchu, gdy pracownicy muszą np. zbyt często przemieszczać się po części, narzędzia czy dokumentację. 

5. Zbędny transport – powstaje wtedy, gdy nadmiernie przemieszczane są produkty czy surowce. Na przykład, gdy magazyny są daleko od miejsca produkcji. Tak naprawdę można powiedzieć, że transport to zawsze strata, gdy mówimy o dodawaniu wartości. Niemniej jednak warto pamiętać, że zbędny transport jest powiązany z zapasami.  

6. Oczekiwanie – mamy z nim do czynienia, gdy zasoby nie są wykorzystywane, ponieważ muszą czekać na decyzje, półprodukty i tym podobne. Jest to strata czasu i zmniejszenie wydajności produkcji.  

7. Wady jakościowe — są niezgodnościami względem wymagań klienta, które sprawiają, że wyrób nie może być uznany i wykorzystany dalej.  

Potencjał ludzki — mówimy o ósmym rodzaju Muda, gdy umiejętności i kwalifikacje pracowników nie są wykorzystywane, gdy pracują poniżej swoich możliwości lub gdy z jakichś powodów nie mogą w pełni wykorzystywać swojego potencjału.  

Czym jest Mura w 3M? 

Termin Mura oznacza w 3M nieregularność w działaniach. Przez nią procesy nie są wykonywane płynnie, w jednakowych odstępach czasu. Mura wpływa na wszystkie ewentualnie zmarnowane zasoby przedsiębiorstwa, ponieważ w takich okolicznościach nie można przewidzieć powstającej jakości. Mura w 3M to działania takie jak braki w standardach, zmiany w harmonogramach czy nierówny podział obowiązków wśród pracowników. Co ważne, Mura prowadzi do Muda. Mura można uniknąć dzięki systemom Kanban Just-In-Time i innym strategiom, które ograniczają nadprodukcję.  

Czym jest Muri w 3M?  

Muri w 3M to z kolei przeciążenie ludzi i maszyn, czyli nadmierna eksploatacja zasobów oraz działania poza maksimum ich możliwości. Składowe Muri to awarie, defekty i wypadki, a więc obniżenie jakości pracy zarówno ludzi, jak i maszyn. Często mówi się, że Muri to przeciwieństwo Muda w 3M. Standaryzacja pracy to proces pozwalający uniknąć Muri poprzez zaprojektowanie procesów pracy w taki sposób, aby równomiernie rozłożyć obciążenie i nie eksploatować zbytnio żadnego konkretnego pracownika lub sprzętu. 

3M – podsumowanie 

Podsumowując, wiele czynników może powodować straty w organizacji. Wyodrębnienie wielkiej trójki, czyli modelu 3M pozwala uporządkować wiedzę na temat tego zagadnienia i lepiej zrozumieć istotę lean management. W procesach równie ważna jest ich realizacja, jest ich zaplanowanie. Dzięki temu można często uniknąć marnotrawstwa, nieregularności czy przeciążenia, a więc 3M – Muda, Mura i Muri.  

Artykuł 3M, czyli Muda, Mura, Muri  pochodzi z serwisu QSense | Kontrola jakości, wsparcie produkcji oraz logistyki.